Hakkınızı Arıyor Musunuz? - Oğuzhan ASLAN | COB | General Manager | Han Grup A.Ş.

Hakkınızı Arıyor Musunuz?

Resim5
 
 
Gerek kendi iş ve özel yaşantımdan gerekse çevremden edindiğim bazı izlenimler sonucunda tekrar hatırladım ki; ülkemizde tüketici hakları hala istenilen seviyede değil. Bunun nedeni bazen kötü niyetli satıcılarken, çoğu zaman (ne yazık ki) bilinçsiz tüketicilerdir. Kötü niyetli satıcılar kendi çıkarlarını kollamak için tüketicileri yanlış yönlendirerek haksız yere mağdur edebilmektedirler. Bu durumda tüketicinin ödevi haklarını bilmek ve savunmaktır. Tüketici hakları konusunda yaşadığım ve gözlemlediğim olaylar ve en sık yaşanan sıkıntılar ışığında gerekli olan temel bilgileri vermeyi amaçladığım bu makaleyi okumanızı öneririm. Hayatınızdaki herhangi bir zaman diliminde bana teşekkür edeceğinizden eminim:)

Ülkemizde tüketici hakları 4077 SAYILI TÜKETİCİNİN KORUNMASI HAKKINDA KANUN ile güvence altına alınmıştır. Garanti koşul, şart ve standartları ise GARANTİ BELGESİ UYGULAMA ESASLARINA DAİR YÖNETMELİK ile belirlenmiştir. 4077 sayılı kanunda hüküm bulunmayan hallerde ise genel hükümler (ilgili kanun ve mevzuat) uygulanır.
Şimdi satıcı ile tüketici arasında sıklıkla yaşanan bazı sorunlara dair çözümlere değinelim.

► Satın aldığım ürün garantili mi?  Garantili ürün aldım ancak fatura almadım!

→ Satın aldığınız ürünün garantili olup olmadığını öğrenmenin en kolay yolu tabi ki satıcısına sormaktır. Fakat kötü niyetli satıcılarla karşılaşma olasılığınız düşünüldüğünde bu yöntem bir çözüm değildir. Bu sebeple satın aldığınız ürünün garantili olup olmadığının tespiti büyük önem arz etmektedir.

Büyük zincir mağazalardan ve/veya kurumsal firmalardan yapılan alışverişlerde siz sormadan ürünün faturası size teslim edilir. Garanti konusundaki en can alıcı nokta da budur, fatura! Satıcı size “ürün garantili ancak fatura vermiyoruz” dediğinde aslında “siz parayı verin, ürünü alın, bozulursa garantisi benim” demektedir. Çünkü faturası olmayan ürünün garantisi olmaz! Fatura; “hangi malın, hangi tarihte, kim tarafından, hangi firmadan, kaç lira bedelle” alındığını gösteren belgedir. Fatura olmadan bu bilgilerin teyit edilmesi için satıcının bunları kabul etmesi gerekmektedir. Yani satıcının insafına kalmışsınız demektir. Bu sebeple satın aldığınız ürünün faturasını kesinlikle isteyiniz ve garanti süresince saklayınız.
 
Ürünün faturası yok ancak Garanti Belgesi var, yeterli midir?

→ Yukarıda da belirttiğim gibi fatura “hangi malın, hangi tarihte, kim tarafından, hangi firmadan, kaç lira bedelle” alındığını gösteren belgedir. Bu bilgiler Garanti Belgesinde de yer alır ancak Garanti Belgesi firma tarafından onaylandı ise!

→ Büyük marketlerden alışveriş yaptığınızda ya ürününüz açılarak Garanti Belgesi onaylanır ya da kasiyer size "Müşteri Hizmetlerine uğrayıp Garanti Belgenizi onaylatınız" der. Müşteri Hizmetleri faturanızı ve ürünü kontrol ederek Garanti Belgesinin üzerine o günün tarihini yazar ve firmanın kaşesini basar. Bu şu anlama gelmektedir; "bu ürün bu tarihte bizden satın alınmıştır ve garanti süresi bu tarihte başlamıştır." Sonuçta bir ürün birçok yerde ve farklı firmalar tarafından satılıyor. Garanti Belgesi onaylandı ise fatura kaybolsa dahi korkmanıza gerek yok.

 
Ürüne ait fatura var ancak Garanti Belgesi yok, ne yapmalıyım? Garanti Belgesi kayboldu ne yapmalıyım?

Eğer satın almış olduğunuz ürünün faturası var ancak Garanti Belgesi yok ise telaşlanmayın. Çünkü fatura ilk 2 yıl boyunca garanti belgesi yerine geçer.

GARANTİ BELGESİ UYGULAMA ESASLARINA DAİR YÖNETMELİK’in 6. Maddesi “Garanti süresinin başka bir ölçü birimi ile belirlenmiş olması halinde, malın üzerinde bu ölçü biriminin tespitine yönelik bir düzeneğin bulunması veya yapısının bu değerin tespitine uygun olması gerekir. Aksi halde garanti süresinin 2 yıl olduğu kabul edilir.”

Bu madde şu anlama gelmektedir; eğer satıcı tüketiciye Garanti Belgesi vermemiş ise ürün 2 yıl garantili kabul edilir. Yani her ürünün faturası (Garanti Belgesinde aksi bir madde yer almıyorsa) o ürün için 2 yıl garanti belgesi yerine geçer.

► Satın aldığım ürünün faturası kayboldu, ne yapmalıyım?

Garantili olarak satılan her ürünün faturası ve Garanti Belgesi olur. Faturanın olduğu durumlarda (ilk 2 yıl için) Garanti Belgesine ihtiyaç duyulmaz. Garanti Belgesine satın aldığınız ürünün garanti süresi 2 yıldan uzun ise veya faturanızı kaybettiyseniz ihtiyaç duyarsınız.

İkisi de kaybolduysa ne yapmam gerek diyorsanız tek bir şansınız var; o da ödemeyi kredi kartı ile yaptıysanız geçerli. Kredi kartı ile yapılan alışverişlerde biri satıcıda biri de tüketicide kalmak üzere iki adet fiş yazdırılır. O fişin üzerinde ürüne ait bilgiler bulunmaz ancak sizin o tarihte o satıcıdan fişte yazan tutar kadar alışveriş yaptığınızı ispatlar. Satıcı iyi niyetli ise ve kayıt sistemi gelişmiş ise o alışverişin hangi ürüne ait olduğunu bulup size yardımcı olabilir. Davaya konu olması durumunda mahkeme tarafından satıcıdan bu alışverişin bilgisini vermesi de istenebilir ancak bu yöntem de sizi satıcının insafına bırakır. Çünkü satıcı hangi kredi kartı ödemesinin hangi ürün için yapıldığını kaydetmemiş olabilir.
→ Kredi kartı fişiniz de yoksa geçmiş olsun. Ürününüzün garantisinden faydalanamazsınız.

► Satıcı aldığım ürünün garantisi olmadığını söylüyor, ne yapmalıyım?


Satın aldığınız ürüne ait bir fatura ya da Garanti Belgesi varsa satıcının ne dediği önemli değildir. Yukarıda da anlattığım gibi her fatura (Garanti Belgesinde aksi bir madde yer almıyorsa) o ürün için 2 yıl garanti belgesi yerine geçer.
 
Satın aldığım ürün bozuk çıktı, ne yapmalıyım?

Günümüzde uzaktan (internet üzerinden) alışveriş oldukça yaygınlaştığından ürünleri satın aldıktan sonra görebiliyoruz. Bazen bu ürünler arızalı da olabiliyor.

Öncelikle tarafınıza ulaşan ürünü kargo görevlisinin yanında açmalısınız. Üründe ya da kargo paketinde gözle görülür bir bozukluk varsa tutanak altına aldırmalısınız. Kargo görevlisinin uzattığı kağıdı imzaladığınız an ürünü sağlam olarak teslim aldığınızı kabul etmiş olursunuz.

4077 SAYILI TÜKETİCİNİN KORUNMASI HAKKINDA KANUN’un 9.Maddesi “Kapıdan satış sözleşmelerinde, sözleşmede bulunması gereken diğer unsurlara ilave olarak mal veya hizmetin nitelik ve niceliğine ilişkin açıklayıcı bilgiler, cayma bildiriminin yapılacağı açık adres ve en az on altı punto ve koyu siyah harflerle yazılmış aşağıdaki ibare yer almak zorundadır: Tüketicinin hiçbir hukuki ve cezai sorumluluk üstlenmeksizin ve hiçbir gerekçe göstermeksizin teslim aldığı veya sözleşmenin imzalandığı tarihten itibaren yedi gün içerisinde malı veya hizmeti reddederek sözleşmeden cayma hakkının var olduğunu ve cayma bildiriminin satıcı/sağlayıcıya ulaşması tarihinden itibaren malı geri almayı taahhüt ederiz.”

Bu madde şu anlama gelmektedir; uzaktan yapılan satışlarda ürün size teslim edildiği andan itibaren 7 gün içinde hiçbir gerekçe göstermeden iade hakkınız bulunmaktadır.

4077 SAYILI TÜKETİCİNİN KORUNMASI HAKKINDA KANUN’un 4.Maddesi “Tüketici, malın teslimi tarihinden itibaren otuz gün içerisinde ayıbı satıcıya bildirmekle yükümlüdür. Tüketici bu durumda, bedel iadesini de içeren sözleşmeden dönme, malın ayıpsız misliyle değiştirilmesi veya ayıp oranında bedel indirimi ya da ücretsiz onarım isteme haklarına sahiptir. Satıcı, tüketicinin tercih ettiği bu talebi yerine getirmekle yükümlüdür. Tüketici bu seçimlik haklarından biri ile birlikte ayıplı malın neden olduğu ölüm ve/veya yaralanmaya yol açan ve/veya kullanımdaki diğer mallarda zarara neden olan hallerde imalatçı-üreticiden tazminat isteme hakkına da sahiptir.”

Bu madde şu anlama gelmektedir; satın aldığınız ürün size arızalı olarak ulaştıysa ya da ilk 30 gün içinde bozuldu ise ürünün yenisi ile değiştirilmesini ya da paranızın iade edilmesini isteyebilirsiniz.

► Bozulan ürünü tamire gönderdim. Ne kadar zamanda tamir edilmesi gerekir?

GARANTİ BELGESİ UYGULAMA ESASLARINA DAİR YÖNETMELİK’in 6. Maddesi “Malın tamir süresi en fazla 30 iş günüdür. (24 Nisan 2011 tarihinde yapılan değişiklikle bu süre 20 işgünü olarak yeniden düzenlenmiştir) Bu süre mala ilişkin arızanın servis istasyonuna, servis istasyonunun olmaması durumunda, malın satıcısı, bayii, acentesi, temsilciliği, ithalatçısı veya imalatçısı- üreticisinden birine bildirim tarihinden itibaren başlar. Malın arızasının 15 iş günü (24 Nisan 2011 tarihinde yapılan değişiklikle bu süre 10 işgünü olarak yeniden düzenlenmiştir) içerisinde giderilememesi halinde, imalatçı–, üretici veya ithalatçı; malın tamiri tamamlanıncaya kadar, benzer özelliklere sahip başka bir malı tüketicinin kullanımına tahsis etmek zorundadır.”

Bu madde şu anlamlara gelmektedir;
A- Satıcı ürünü 20 iş günü içinde tamir ederek size ulaştırmak zorundadır.
B- 20 iş günlük bu süre arızayı bildirdiğiniz anda başlar. (Tabi ki bildirimi ispat etmeniz gerekir. Örneğin; arıza bildirim mail ile yapıldıysa mail saklanmalıdır. Faks ile yapıldıysa iletim raporu alınıp saklanmalıdır. Mağazaya teslim edildi ise “ürün teslim formu” alınmalı servise gönderildi ise kargo fişi saklanmalıdır.)
C- 10 iş günü içinde tamir edilemeyen ürün için satıcıdan kendi ürününüz size teslim edilene kadar kullanmak üzere ona eşdeğer bir ürün isteme hakkınız bulunmaktadır.


► 20 iş günü nasıl hesaplanır? Cumartesi günleri dahil edilir mi?

Makalenin giriş kısmında “4077 sayılı kanunda hüküm bulunmayan hallerde ise genel hükümler (ilgili kanun ve mevzuat) uygulanır” demiştim. 4077 sayılı kanunda iş günlerinin nasıl hesaplanacağı yazılmamıştır. Çünkü iş gününün nasıl hesaplanacağı 4857 sayılı İş Kanununda açıkça belirtilmiştir. (24 Nisan 2011 tarihinde yapılan değişiklikle şu şekilde düzenlenmiştir; İş Günü: Ulusal, resmî ve dini bayram günleri ile yılbaşı, 1 Mayıs ve pazar günleri dışındaki çalışma günleridir) Sonuç olarak “pazartesi, Salı, Çarşamba, Perşembe, Cuma ve Cumartesi günleri iş günü olarak kabul edilir. Konu hakkında emsal olan bir yazışmada Sanayi ve Ticaret Bakanlığı Tüketicinin ve Rekabetin Korunması Genel Müdürlüğü’nün cevap yazısı aynen aşağıdaki şekildedir.
 
"T.C. SANAYİ VE TİCARET BAKANLIĞI
Tüketicinin ve Rekabetin Korunması Genel Müdürlüğü

Sayı : B 14 0 TRK 0 12 00 01/
Konu : Tüketici şikayeti

İlgi:22.04.2009 tarihli başvurunuz.

İlgide kayıtlı başvurunuz incelenmiş olup,aşağıdaki açıklamaların yapılması uygun görülmüştür.

Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunun 30 uncu maddesinde yer alan “Bu Kanunda hüküm bulunmayan hallerde genel hükümler uygulanır” hükmü ve 4857 sayılı İş Kanunu’nun 63. maddesindeki “ Genel bakımdan çalışma süresi en çok 45 saattir. Aksi kararlaştırılmamışsa bu süre, işyerlerinde haftanın çalışılan günlerine eşit olarak bölünerek uygulanır” ve 5 inci maddesindeki “…Çalışma süresinin haftalara tam olarak bölünemediği hallerde, çalışma süresi iş günü üzerinden ve her iş günü 7,5 saatlik iş süresi kabul olunmak suretiyle hesaplanır” hükümleri göz önüne alınmak suretiyle 45 / 7,5 = 6 gün olarak hesaplanmakta, dolayısıyla cumartesi günleri de işgününden sayılmaktadır.

Bilgilerinizi rica ederim."


20 iş günlük süre hesaplanırken “Pazar günleri ve resmi tatil günleri” dikkate alınmaz.

Eğer ürünü teslim ettiğiniz mağaza ya da servis size “biz Cumartesi günleri çalışmıyoruz, bu nedenle Cumartesi iş günü olarak sayılmaz” derse kanmayın! Servisin açık ya da kapalı olması Cumartesi gününün iş günü olduğu gerçeğini değiştirmez. Cumartesi günü kanunen iş günüdür!

► 20 iş günlük süre doldu ancak ürün bana ulaşmadı, ne yapmalıyım?

Şimdiye kadar satıcının (ya da servisin) insafına kalmıştınız. Şimdi ise işler değişti ve onlar sizin insafınıza kaldı. 20 iş günlük süre dolduğu an seçimlik haklarınızdan (bedelsiz onarım, ürünün ayıbı oranında indirim, ürünün yenisi ile değiştirilmesi ya da bedelinin iadesi) dilediğinizi seçebilirsiniz.

Bu seçenekleri kullanabilmek için şikayet konusu olan ürünün fiyatına göre Tüketici Mahkemelerine ya da Valiliklerde/Kaymakamlıklarda bulunan Tüketici Sorunları Hakem Heyeti’ne dilekçe ile başvuruda bulunmanız gerekmektedir. 2011 yılı için İl ve ilçelerde 1.031,87TL’nin, büyükşehir belediyelerinde ise 2.693,78TL’nin altındaki uyuşmazlıklara Hakem Heyetleri bakar. Bu tutarların üzerindeki anlaşmazlıklarda ise Tüketici Mahkemelerine başvurmanız gerekmektedir.

Hakem heyetlerine başvuru son derece masrafsız bir işlemdir. 2011 senesi için sadece 1,00 (bir) TL değerinde posta pulu yetmektedir. Bürokratik işlemler an ve İl/İlçe itibari ile değişebildiği için başvurunuzu yaparken izleyeceğiniz yöntemi öğrenmenin en doğru yolu ilinizde ya da ilçenizde bulunan Tüketici Sorunları Hakem Heyeti’ne danışmaktır. Nasıl bir dilekçe yazmanız gerektiğini, ne tür evrakları dilekçenize eklemeniz gerektiğini ve o anki masraf bedelini onlardan öğrenebilirsiniz.

► Tüketici Sorunları Hakem Heyeti’ne başvurduktan sonra ne olacak, süreç nasıl işleyecek?


Tüketici Sorunları Hakem Heyeti’ne dilekçenizi verdikten sonra şikayet ettiğiniz satıcıya bir yazı gönderilecek ve 15 gün içinde savunma vermesi istenecek. Eğer şikayet edilen kişi ya da firma 15 gün içinde savunma vermezse savunma hakkını kaybeder ve bu durum şikayeti kabul ettiği anlamına gelir.

Savunma gelirse sizin şikayet dilekçenizdeki deliller ile savunmanın sunacağı deliller karşılaştırılarak Hakem Heyeti tarafından bir karar verilir. Bu karar şikayet edenin haklılık durumuna göre olumlu ya da olumsuz olabilir. Kararın verilmesi yaklaşık olarak 2 ay (en geç 3 ay) sürmektedir.

Eğer lehinize (sizi haklı bulan) bir karar verildiyse satıcıya bir yazı yazılarak seçimlik haklarınızdan hangisini seçtiyseniz 15 gün içinde yerine getirilmesi istenir.

► Tüketici Sorunları Hakem Heyeti kararları bağlayıcı mıdır? Karar uygulanmazsa ne yapmalıyım?


Hakem heyeti kararları bağlayıcıdır. Satıcının bu kararları yerine getirmesi zorunludur. Satıcı kararı Tüketici Mahkemesine taşıma hakkına sahiptir. Tüketici Mahkemesi kararı bozabilir ya da onayabilir. Ama bu satıcının kendisine verilen 15 günlük süre içinde üzerine düşeni yapma zorunluluğunu ortadan kaldırmaz. Yani konuyu Tüketici Mahkemesine taşısa dahi Hakem Heyeti kararını uygulamak zorundadır.
Konu Tüketici Mahkemesine taşındı ise ve Mahkeme tarafından yürütmeyi durdurma kararı çıkartıldı ise işlem durur.

► Satıcı 15 günlük süre içinde kararı uygulamazsa ne yapmalıyım?


Satıcı 15 günlük sürede kararı uygulamaz ise durumu Tüketici Hakem Heyeti’ne bildirerek icra yolu ile tahsilini isteyebilirsiniz.
Tüketici Hakem Heyeti Kararları ilam yerine geçtiğinden bizzat icra dairelerine giderek icra takibini kendiniz de başlatabilirsiniz.
Yukarıda yer alan bilgilerin doğruluğu gerek ilgili kanunlar gerekse yaşanmış emsaller ile onaylanmış olsa da sadece bilgi amaçlı paylaşılmışlardır. Güncel bilgileri ve uzman yardımı almak için Mahkemelere, Tüketici Hakem Heyetlerine ve avukatlara başvurmanız gerekmektedir.

Eğer bu makaleyi yararlı bulduysanız aşağıda yer alan sosyal medya ikonları aracılığıyla paylaşır mısınız? Bu sayede siz de üzerinize düşen bilgi paylaşma yükümlülüğünü yerine getirmenin gururunu yaşayabilirsiniz.

Downloadhttp://bigtheme.net/joomla Joomla Templates

Oğuzhan Aslan

Alt İşveren Taşeron Firma

Özel Güvenlik Sosyal Hizmetler Web Tasarımı